"Şarlatan" söylemi hakaret olarak değerlendirilmiştir.
TCK 125 kapsamında onur, şeref ve saygınlığa saldırı niteliğinde görülen söylemler arasında.
Söylemin anlamı
Şarlatan kelimesi, kendi bilgi ve niteliklerini veya mallarını överek karşısındakini kandıran, dolandıran kimse anlamına gelir. Bu kelime Fransızca kökenlidir. Şarlatanlar, genellikle sahte tedaviler, sihir, fal bakma, kehanet gibi konularda iddialarda bulunurlar. Örneğin, “O şarlatan bana geleceğimi söyledi ama hiçbiri doğru çıkmadı.” cümlesinde bu kelime kullanılmıştır.
Hukuki değerlendirme
Şarlatan kelimesi hakarettir.
Cezası ve yaptırımı
- 1 Genel çerçeve: temel ceza (TCK 125/1) Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası.
- 2 Genel çerçeve: kamu görevlisine görevinden dolayı (TCK 125/3-a) Cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
- 3 Genel çerçeve: alenen işlenmesi (TCK 125/4) Ceza altıda bir oranında artırılır.
Yargıtay emsal kararı
Gazeteci olan sanığın gazetedeki yazısında katılan hakkında "Şarlatan" ifadesini kullandığının sabit olması karşısında, söylenen sözlerin katılanın onur, şeref ve saygınlığına yönelik olgu isnadı niteliğinde olduğu ve hakaret suçunu oluşturduğu gözetilmeden, "katılanın Türkiye'nin tanınan doktorlarından olup toplumun gözü önünde olması nedeniyle yaptığı eylem ve açıklamaları hakkında ağır dahi olsa eleştirilere katlanmak zorunluluğunun bulunduğu, şarlatan kelimesinin hakaret olarak kullanılmadığı ve ağır eleştiri olduğu" biçimindeki yerinde olmayan gerekçe ile beraat karan verilmesi kanuna aykırı...
Yargıtay 18. CD Esas: 2015/27980 Karar: 2016/14289 Tarih: 28.06.2016
İlgili hukuk maddeleri
TCK 125
Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi cezalandırılır.
Alenen İşlenme
Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır. Alenilik için sözün fiilen duyulmuş olması değil, belirsiz sayıda kişinin duyabileceği bir ortamda söylenmiş olması aranır.
Sosyal Medyada Hakaret
TCK 125/2 uyarınca fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde de aynı ceza uygulanır. Paylaşımın herkesin görebileceği bir ortamda yapılması hâlinde ayrıca alenilik nedeniyle artırım gündeme gelir.
Şikayet Süresi
TCK 131 uyarınca kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır. TCK 73 uyarınca şikâyet hakkı, fiilin ve failin bilindiği tarihten itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır.
Benzer söylemler
Hukuki destek mi gerekiyor?
Hakaret dosyalarında ilk adımlar sonucu belirler; şikâyet süresi altı aydır. Somut olayın koşullarını avukatla değerlendirin.