"Köle" söylemi hakaret olarak değerlendirilmiştir.
TCK 125 kapsamında onur, şeref ve saygınlığa saldırı niteliğinde görülen söylemler arasında.
Söylemin anlamı
"Köle" terimi, bir kişinin sahibine tamamen bağımlı olarak çalışan veya hizmet eden, genellikle aynı zamanda mülkiyet olarak kabul edilen bir durumu ifade eder. Tarihsel olarak, kölelik bir kişinin özgürlüğünü kaybettiği ve sahibinin emirlerine boyun eğdiği bir durumdu. Kölelik, insana ve insan haklarına aykırı bir uygulama olarak kabul edilir ve toplumun gelişimi için olumsuz etkilere sahip olabilir. Modern dünyada kölelik yasaklanmış olsa da, maalesef bazı bölgelerde ve durumlarda hala varlığını sürdüren insan kaçakçılığı ve zorla çalıştırma gibi kölelik benzeri uygulamalar gözlemlenebilmektedir.
"Köle" terimi ayrıca mecaz anlamda da kullanılır. Bir kişinin, bir duruma veya birinin etkisine o kadar bağımlı hale gelmesi durumunda da "köle" tabiri kullanılabilir. Bu durumda, bir kişinin özgürlüğünü kaybetmeden de olsa başkalarının baskısı veya etkisi altında kaldığını ifade eder. Kullanımı sırasında dikkat edilmesi gereken nokta, terimin tarihsel ve mecaz anlamını anlamak ve insan haklarına saygıyı korumak amacıyla kullanmaktır.
Hukuki değerlendirme
Köle kelimesi hakarettir.
Cezası ve yaptırımı
- 1 Genel çerçeve: temel ceza (TCK 125/1) Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası.
- 2 Genel çerçeve: kamu görevlisine görevinden dolayı (TCK 125/3-a) Cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
- 3 Genel çerçeve: alenen işlenmesi (TCK 125/4) Ceza altıda bir oranında artırılır.
Yargıtay emsal kararı
(Sanığın trafik kontrolü yapan kolluk görevlilerine hitaben "Siz birer itsiniz, kölesiniz" şeklinde sözler sarf etmesi eylemine ilişkin) vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, sanığa yüklenilen hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu ögelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, cezanın kanuni bağlamda uygulandığı anlaşıldığından, sanık... müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, temyiz davasının esastan reddiyle hükmün (mahkumiyet) onanmasına...
Yargıtay 4. CD Esas: 2021/33578 Karar: 2022/15206 Tarih: 15.06.2022
İlgili hukuk maddeleri
TCK 125
Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi cezalandırılır.
Alenen İşlenme
Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır. Alenilik için sözün fiilen duyulmuş olması değil, belirsiz sayıda kişinin duyabileceği bir ortamda söylenmiş olması aranır.
Sosyal Medyada Hakaret
TCK 125/2 uyarınca fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde de aynı ceza uygulanır. Paylaşımın herkesin görebileceği bir ortamda yapılması hâlinde ayrıca alenilik nedeniyle artırım gündeme gelir.
Şikayet Süresi
TCK 131 uyarınca kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır. TCK 73 uyarınca şikâyet hakkı, fiilin ve failin bilindiği tarihten itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır.
Benzer söylemler
Hukuki destek mi gerekiyor?
Hakaret dosyalarında ilk adımlar sonucu belirler; şikâyet süresi altı aydır. Somut olayın koşullarını avukatla değerlendirin.