"Yetim Hakkı Yemek" söylemi hakaret olarak değerlendirilmemiştir.
Eleştiri, kaba hitap veya nezaket dışı söz sınırında kalan söylemler arasında.
Söylemin anlamı
"Yetim hakkı yemek" gerçek anlamda babası veya her iki ebeveyni vefat etmiş, kendini koruyamayacak ya da hakkını arayamayacak durumdaki çocukların malını, parasını veya hakkını gasp etmektir. "Yetim hakkı yemek" Türkçede yaygın olarak kullanılan mecazi bir ifadedir. Bir kişinin, özellikle başkalarına ait bir hakkı haksız yere almak, kamu malını kötüye kullanmak veya güçsüz kimselerin hakkını çiğnemek anlamında kullanılır. Dolayısıyla "yetim hakkı yemek", yalnızca gerçek anlamda bir yetimin malını almak demek değildir. Daha geniş anlamda kamu malını zimmete geçirmek, yolsuzluk yapmak, emanete ihanet etmek, başkasının emeğini veya hakkını haksız yere sahiplenmek gibi davranışları ağır biçimde kınamak için kullanılır. Bu ifade, ahlaki yönü güçlü bir eleştiri niteliği taşır.
Hukuki değerlendirme
"Yetim hakkı yemek" ifadesi hakaret değildir.
Cezası ve yaptırımı
- 1 Genel çerçeve Hakaret suçunun unsurları oluşmadığı değerlendirilen söylemlerde TCK 125 kapsamında bir yaptırım öngörülmez. Somut olayın koşulları farklı bir sonuç doğurabilir.
Yargıtay emsal kararı
Belediye Baskanı olan sanığın ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi bahçesinde kaçak olarak çalıştırıldığı iddia edilen kantinin kapatılmasına yönelik işlem yapmak için olay yerine giden belediye zabıta görevlilerine engel olduğunu öğrenmesi üzerine olay yerine geldiği sırada Başhekim Yardımcısı olan katılanın kantinin kapatılmasına karşı çıkması üzerine katılana yönelik söylediği sabit olan "Sizler kimlere hizmet veriyorsunuz, burayı kimlere peşkeş çekiyorsunuz, bu olayın arkasında kimler var biliyorum, bunları ortaya çıkaracağım, sizler yetim hakkı yiyip birilerine yaranmaya çalışıyorsunuz, sen de buraya ortak mısın, sen ne biçim doktorsun" şeklindeki sözlerinde hakaret suçunun unsurlarının somut olayda oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraati yerine hükümlülük kararı verilmesi kanuna aykırı..
Yargıtay 18. CD Esas: 2017/6567 Karar: 2017/14612 Tarih: 11.12.2017
İlgili hukuk maddeleri
Ağır Eleştiri
Hakaret suçunun oluşması için sözün onur, şeref ve saygınlığı rencide edici nitelikte olması gerekir. Kaba, sert veya incitici olmakla birlikte kişinin davranışına ya da işine yönelen değerlendirmeler eleştiri hakkı kapsamında kalabilir.
Kaba Hitap
Kaba hitap niteliğindeki sözler görgü kurallarına aykırı olsa da, kişinin onur ve saygınlığına saldırı boyutuna ulaşmadıkları ölçüde hakaret suçunu oluşturmaz.
Eleştiri Hakkı
Anayasa m.26 ve AİHS m.10 kapsamındaki ifade özgürlüğü, yalnızca hoşa giden değil; şaşırtıcı, rahatsız edici veya sarsıcı görüşleri de korur. Sınır, sözün kişinin onur ve saygınlığına saldırıya dönüştüğü noktadır.
Nezaket Dışı Söz
Nezaket dışı davranışlar ahlaki ve sosyal düzlemde eleştirilebilir olmakla birlikte, ceza hukuku bakımından hakaret suçunun tipiklik unsurunu karşılamayabilir.
Benzer söylemler
Hukuki destek mi gerekiyor?
Hakaret dosyalarında ilk adımlar sonucu belirler; şikâyet süresi altı aydır. Somut olayın koşullarını avukatla değerlendirin.